TYPES EN STEREOTYPES

‘En, hoe zijn ze, die Hollandse mannen?’ ondervraagt mijn Petersburgse kennis Natasja mij. ‘Zeker van die flierefluitende, relaxte types die de hele tijd aan het blowen zijn, hè? En allemaal homo, hè?’

In gedachten begon ik ver vaarlijk met mijn ene oog te rollen, en daarna met het andere. Vervolgens kieper ik – nog steeds in gedachten — met een welgemikte zwaai een hele Schwarzwalder kersentaart uit over haar hoofd. God allemachtig, ik word er zo moe van. Die stereotiepe voorstellingen waarmee zomaar eventjes een heel volk wordt weggezet. Nee, Нollanders zitten niet massaal aan de wiet. Net zo min als Russen de hele dag op een kratje wodka aan hun accordeon zitten te rukken of Fransen levende kikkers knarsend tussen hun tanden vermalen, ik noem maar wat. Daarom doe ik altijd veel moeite om clichés te ontkrachten en de inwoners van Nederland ten overstaan van nieuwsgierige kennissen gewoon te omschrijven als bijvoorbeeld lang van stuk (gemiddeld 1 meter 80), vaak met krulletjes, witte tanden, een glimlach om de lippen, attent. Mensen die zich geweldig verantwoordelijk voor alles voelen, soms tot vervelens toe.

dutch-victoriahoogland

Een paar maanden geleden moest ik even naar in het Petersburgse filiaal van de russishe Bank. De behulpzame beambte Oleg keek ervan op toen hij hoorde waar ik woonde, en zette zelfs een vies gezicht.

‘Ajakkes’, zei hij vol afschuw. ‘Europa! U bent niet te benijden’.

‘Zo is het nu eenmaal gelopen’, begon ik me ouder gewoonte te verontschuldigen, ‘maar zoudt u nu die rekening voor me willen openen …’

‘Ze zeggen dat je daar bij u zelfs al officieel kunt laten vastleggen dat je met een plant … een relatie hebt.

Geloof het of niet, maar Oleg maakte geen grapje. Hij keek me ernstig aan, een vraagteken op zijn gezicht. Ik haalde diep adem, schraapte de inmiddels opgedroogde resten Schwarzwalder kersentaart van Natasja’s hoofd en wreef die langzaam uit over de strakgeplooide, onbenullige tronie van Oleg.

‘Absoluut’, zei ik, ‘vertel mij wat. Een vriendin van mij was bijna getrouwd met een berenklauw. We hebben haar nog net op tijd kunnen ompraten …’

Eerlijk gezegd gaat dit al niet meer over stereotypes, maar over volksidiotisme. En daarover schrijven wil ik niet en doe ik niet.

Je hoort veel praten over de beruchte Nederlandse gierigheid, maar in de vijf jaar dat ik in Nederland woon, heb ik daar persoonlijk nooit iets van gemerkt. Misschien heb ik gewoon geluk gehad. Wel herinner ik me een aanbidder die ooit iets tegen mij heeft gezegd waardoor het hele broze bouwwerk dat ik in mijn leven had opgetrokken, tot in de grondvesten aan het wankelen werd gebracht: ‘We gaan niet met elkaar naar bed, dus ga ik ook jouw cappuccino niet betalen’. Tussen ons waren er bepaalde romantische ontwikkelingen, inclusief innige omhelsinkjes, smsjes om twee uur ’s nachts en de hele tralala.

Overbodig te zeggen dat de zwerm vlindertjes in mijn buik abrupt een smartelijke dood stierf. Het punt was niet eens zozeer dat ik van hem als man verwachtte dat hij zou betalen, maar een dergelijke onverbloemde opgaaf van redenen sloeg me met verbijstering. Het lag me op de lippen om te vragen: okay, een cappuccinootje, hoeveel kost dat, een standaardwip? Maar als ik er nou nog een taartje bij zou willen hebben of, godbetert, een latte caramel met een dubbele dot slagroom? Misschien geen gek idee om van tevoren even het hele menu door te nemen, zodat ik enig idee krijg hoe mijn eigen prijskaartje eruit ziet. Ik ben per slot van rekening geen high class escortdame … Misschien voldoe ik niet aan de verwachtingen en moet ik me afvragen of ik me wel een extra dessertje kan permitteren.

En dan had je nog die droomprins die met gladde tong zat op te scheppen over zijn Porsche om vervolgens op een drafje het café door te rennen en onder de minachtende blikken van de serveerster te eisen dat onze gezamenlijke rekening werd opgesplitst in twee aparte miezerige kopjes thee. En u dacht dat het hier om Nederlanders ging? Hahaha. Beide heerschappen waren inwoners van Petersburg en de trotse bezitters van de spreekwoordelijke hemelsbrede Russische ziel. Voor de goede orde: ik heb er geen bezwaar tegen als bijvoorbeeld de rekening voor een diner wordt gedeeld.  Go Dutch on the date? No problem!  Lekker makkelijk! Maar een miserabel kopje slappe thee of een klein koffietje …

Van stereotypes weet ik alles af, want ik ben een blondje, een Russische, een beschamend aantal jaren jonger dan mijn man en ga zo maar door. Als Adrie me helemaal in het begin, toen we nog maar pas samen waren, voorstelde aan vrienden, stak ik mijn hand uit, toverde een brede glimlach te voorschijn en stelde me als volgt voor: ‘Victoria, vijfentwintig jaar’. Alsjeblieft. Normale mensen schoten dan meteen in de lach, terwijl de niet-normale me met uitpuilende ogen aankeken en begonnen te sputteren: ‘Pardon, mevrouw, wablief?’ Dan zei ik met een poeslief stemmetje dat ze me gewoon niet goed verstaan hadden door dat ellendige Kroatische accent van me en dat ze voor morgen volgens mij regen hadden voorspeld.

V&A_RT_8760_small.jpg

 

Adrie en ik zijn zeven jaar samen en sinds een jaar of drie officieel getrouwd. En hoewel ik mijn man er regelmatig aan herinner hoe geweldig hij het wel niet met mij getroffen heeft, besef ik diep in mijn hart drommels goed dat ik het ben die een lot uit de loterij heeft getrokken. Adrie antwoordt op mijn zelfaanprijzingen: ‘Ja, lieverd, dat is zo’, en loopt naar de keuken om zalm in ananassaus te maken. Ooit had mijn man vrij lang een verhouding met een landgenote van me. Maar niemand uit zijn omgeving kon haar luchten of zien, met het gevolg dat onze veelbeproefde natie in haar geheel het etiket ‘deugt niet’ opgeplakt kreeg … Kortom, dat misverstand moest ook nog even worden opgeruimd. ‘Hè hè, eindelijk heb je een normaal iemand gevonden!’ zei Corrie, Adrie’s strenge moeder, op luide toon tegen haar zoon nadat ze een paar minuten daarvoor kennis met mij had gemaakt. Waarop allen een zucht van verlichting slaakten en thee gingen drinken.

Niet zo lang geleden werd ik door mijn moeder weggebracht naar luchthaven Poelkovo (Saint-Peterburg). Op metrostation  werd ze aangeklampt door een paar buitenlanders die vroegen of ze kon helpen met het kopen van kaartjes voor de metro. Ze waren blijkbaar net gearriveerd. Moeder probeerde uit te leggen dat je in Petersburg speciale muntjes moest gebruiken. Maar dat begrepen ze allemaal niet zo goed, waarop moeder haar portemonnee te voorschijn trok, er twee muntjes uithaalde en die aan de buitenlanders cadeau gaf. Deze begonnen daarop druk in hun eigen portemonnees te wroeten en wilden haar wat bankbiljetten toestoppen. Maar moeder zwaaide afwerend met haar armen en zei ‘no no, Russian present, welcome!’. En ze glimlachte breed.

Ik stel me dan met het grootste plezier voor hoe die mensen later terugkeren in dat Florence van ze of in Aahen of god mag weten waar en dan gaan vertellen dat er niks van klopt dat die Russen allemaal zo nors en onvriendelijk zijn. Gelul dat het daar een verschrikking en een hel op aarde is, zo zullen ze verkondigen. En dan zullen ze het hebben over die ene geweldig aardige, hartelijke mevrouw. En geen enkel idioot artikel zal later nog iets kunnen veranderen aan die eerste indruk van het land noch de herinnering aan de vriendelijke glimlach van mijn moeder kunnen uitwissen.

Wat ik maar zeggen wil … Laten we liever samen beginnen met het creëren van mooie, positieve stereotypes in plaats van ons te laten meeslepen door bekrompenheden om ons heen.

victoriahooglandJPG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s